ถาดใส่นาฬิกา ระวังแม่เหล็ก นาฬิกากลไกเดินเพี้ยนได้
ถาดหลายแบบใช้แม่เหล็กฝังทำฝาปิดหรือที่จับ แต่แม่เหล็กอาจทำให้นาฬิกากลไกเดินเพี้ยน บทความนี้อธิบายมาตรฐาน ISO 764 แบบเข้าใจง่าย และวิธีออกแบบถาดวางนาฬิกาให้ปลอดภัย

แม่เหล็กทำอะไรกับนาฬิกากลไก
หัวใจของนาฬิกากลไกคือสปริงเส้นเล็กมากที่ขดอยู่ในจักรกลาง (hairspring) สปริงนี้แกว่งเป็นจังหวะเพื่อนับเวลา ถ้าโดนสนามแม่เหล็กแรงพอ ขดสปริงอาจดูดติดกันเอง จังหวะการแกว่งจะสั้นลง นาฬิกามักเดินเร็วขึ้นแบบผิดสังเกต และยังเพี้ยนต่อไปแม้จะเอาออกห่างจากแม่เหล็กแล้ว จนกว่าจะส่งร้านล้างอำนาจแม่เหล็ก
ในชีวิตประจำวันมีแม่เหล็กอยู่หลายที่ ทั้งลำโพง ฝาเคสแท็บเล็ต ตัวปิดกระเป๋า และฝาปิดของถาดหรือกล่องที่ใช้แม่เหล็กฝัง ซึ่งถาดวางนาฬิกาเป็นจุดที่นาฬิกาอยู่ใกล้แม่เหล็กนานที่สุด คือทั้งคืน
ISO 764 ทดสอบอะไร
ISO 764 เป็นมาตรฐานสากลของนาฬิกาที่ทนสนามแม่เหล็ก นาฬิกาที่จะติดคำว่า antimagnetic ต้องผ่านการทดสอบในสนามแม่เหล็กกระแสตรงความเข้ม 4,800 แอมแปร์ต่อเมตร (ประมาณ 60 เกาส์) และหลังทดสอบต้องเดินคลาดจากค่าก่อนทดสอบไม่เกินบวกลบ 30 วินาทีต่อวัน
ฉบับปี 2020 เพิ่มระดับ “ทนสนามแม่เหล็กสูง” ตั้งแต่ 16,000 แอมแปร์ต่อเมตรขึ้นไป และเพิ่มภาคผนวกที่อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างระยะห่างกับสิ่งของที่สร้างสนามแม่เหล็ก ข้อสรุปที่ใช้ได้กับเรื่องถาดคือ ระยะห่างจากแม่เหล็กสำคัญมาก แรงของสนามลดลงเร็วเมื่อห่างออกไป
ออกแบบถาดวางนาฬิกาให้ปลอดภัย
ข้อแรก ถาดหรือช่องที่วางนาฬิกาไม่ควรมีแม่เหล็กฝังเลย ถ้าต้องการฝาปิด ใช้ฝายกที่วางทับด้วยน้ำหนัก หรือฝาที่มีบานพับแทน ข้อสอง ถ้าเป็นถาดรวมที่มีหลายช่องและอยากได้ฝาแม่เหล็ก ให้วางแม่เหล็กไว้ขอบฝั่งตรงข้ามกับช่องนาฬิกา ห่างให้มากที่สุดเท่าที่ขนาดถาดยอม
ข้อสาม อย่าวางถาดนาฬิกาติดลำโพงหรือแท่นชาร์จไร้สาย ถาดแบบมีช่องเสียบสายชาร์จโทรศัพท์สะดวกดี แต่ควรแยกช่องนาฬิกาให้อยู่คนละฝั่งกับโทรศัพท์
พื้นถาดที่ไม่ทำให้นาฬิกาเป็นรอย
นาฬิกาที่วางคว่ำหน้าปัดหรือวางตะแคงบนพื้นแข็งจะมีรอยที่ขอบตัวเรือนและกระจก พื้นถาดที่นุ่ม เช่น หนังกลับ (nubuck) หรือกำมะหยี่ ช่วยได้มาก ถ้ามีหลายเรือน ช่องแยกหรือหมอนรองสายช่วยไม่ให้ตัวเรือนกระทบกัน ดูตัวอย่างที่ถาดหนังกลับสำหรับนาฬิกาและแว่น
นาฬิกาควอตซ์ล่ะ
นาฬิกาควอตซ์ไม่ได้ใช้สปริงแบบนาฬิกากลไก แต่ยังมีมอเตอร์ขนาดเล็กที่ทำงานด้วยแม่เหล็ก สนามแม่เหล็กแรงๆ อาจรบกวนระหว่างที่อยู่ใกล้ได้ หลักเดียวกันจึงใช้ได้กับทุกแบบ คือให้นาฬิกาอยู่ห่างแม่เหล็ก ดูถาดทั้งหมดได้ที่หมวดถาดใส่นาฬิกา
แหล่งอ้างอิง
International Organization for Standardization. ISO 764:2020 Horology: Magnetic resistant watches.
Antimagnetic watch. Wikipedia.